Ιωάννη Τέντε
Εισαγγελέα του
ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Αθήνα, 10 Σεπτεμβρίου, 2012
Θέμα: Τα Τραπεζικά Δάνεια
Κύριε Εισαγγελέα,
Το 2000, είχα στείλει δύο αναφορές στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, στην μία ανέφερα ότι, κατά την κρίση μου, οι οικονομικές αποφάσεις των δικαστηρίων ήσαν τραγελαφικές και η άλλη προειδοποιούσε ότι τα κεφάλαια της Ελλάδος διαρρέουν στο εξωτερικό δια των συγκοινωνούντων δοχείων.
Με βάση αυτές τις αναφορές, εκλήθην ως Ειδικός Μάρτυς Κατηγορίας για πολύ μεγάλη υπόθεση. Το 2005, εδήλωσα ότι το Κατηγορητήριο δεν ήταν Οικονομικά ορθό. Ο Πρόεδρος μου επεσήμανε ότι κατηγορητήριο δεν αλλάζει. Στην νέα δίκη, το 2010, εξεπόνησα διατριβή 104 σελίδων, αποδεικνύων ότι το Κατηγορητήριο δεν ήταν οικονομικά ορθό. Το Δικαστήριο και όλοι οι παράγοντες της Δίκης το εδέχθησαν. Το λάθος κατηγορητήριο αθώωσε τους κατηγορουμένους.
Φίλος, ανώτερος δικαστής, θιγμένος, εδήλωσε στη παρέα: «Ναι, ο Έλληνας δικαστής και δικηγόρος δε σπουδάζει 7 χρόνια, 4+3, και δεν παίρνει κι ένα νέο πτυχίο στα οικονομικά, διοίκηση επιχειρήσεων ή ορκωτού λογιστή, όπως στην Αμερική. Και αμέσως μας φορτώνουν με ένα μεγάλο αριθμό δικογραφιών.»
Ως σπουδάσας πολιτικές, νομικές, στην Ελλάδα, και οικονομικές και διοίκησης επιχειρήσεων στις ΗΠΑ σπουδές, με υψηλές θέσεις στις ΗΠΑ, Σύμβουλος Διοικήσεως της Εθνικής Τραπέζης, καθηγητής οικονομικών και συγγραφέας οικονομικών βιβλίων, είμαι υποχρεωμένος να αναφερθώ σε αδικίες που γίνονται σχετικά με τα τραπεζικά δάνεια.
Οι τράπεζες είναι νόμιμα και πολύ χρήσιμα ιδρύματα. Ο κύριος ρόλος τους είναι ο δανεισμός χρημάτων με το νόμιμο τόκο. Οι τράπεζες για να είναι υγιείς και κερδοφόρες επιχειρήσεις πρέπει να εισπράττουν έντοκα τα χρήματα που εδάνεισαν. Για να είναι βέβαιες ότι θα γίνει αυτό έχουν θεσπίσει αυστηρά κριτήρια. Είναι τα πασίγνωστα 4Cs, που τελευταία έγιναν 5Cs. Αυτά είναι: Character, capacity, capital, collateral, and conditions, ή χαρακτήρ, δυνατότητα απόδοσης, κεφάλαιο, εγγυήσεις, συνθήκες, υπάρχουσες κατά την αποπληρωμή του χρέους.
Αυτά σημαίνουν ότι ο δανειστής: α) είναι καλός χαρακτήρας και δεν πρόκειται να σπαταλήσει το ποσόν, β) να καλύψει βασικές ανάγκες ή να τα επενδύσει για παραγωγικό σκοπό, γ) έχει τα κατάλληλα κεφάλαια που θα του επιτρέψουν την επικερδή χρήση του ποσού, δ) έχει τις εγγυήσεις, για την εξασφάλιση του δανείου και ε) σημαντικότατο, είναι κατάλληλες οι συνθήκες για την επικερδή χρήση του δανείου και την βεβαία επιστροφή του;
Οι πολίτες δανειστές δεν είναι οικονομολόγοι ή τραπεζικοί για να εκτιμήσουν τα ανωτέρω. Οι τράπεζες επιβάλλουν αυστηρές προδιαγραφές και οι υπάλληλοι είναι απολύτως υποχρεωμένοι να τις εφαρμόζουν σε κάθε δάνειο. Όταν οι τραπεζίτες έδιναν αφειδώς δάνεια, μη τηρούντες κανένα από αυτά τα αναγκαία στοιχεία ήταν σαν να πετούσαν τα χρήματά τους από τα παράθυρα. Είναι αυτό που λένε: «πάρτε, δωρεάν, το αφεντικό τρελλάθηκε». Έστελναν έτοιμες πιστωτικές κάρτες και συμπληρωμένες επιταγές στα σπίτια! Σε σημείο που το 2006, έγραφα: «Οι τράπεζες γίνανε σαν τις πόρνες. Περάστε, πάρτε λεφτά και φύγετε!» Οι πολίτες έδρατταν την ευνοϊκή ευκαιρία για να αποκτήσουν ένα περιουσιακό στοιχείο, ακόμη και να διασκεδάσουν, αφού οι καιροί το επέτρεπαν. Παρότι οι τράπεζες ξεπερνούσαν τα όρια της τοκογλυφίας, αφού δανείζονταν με 1% και εδάνειζαν με 5 έως και άνω του 15%.
Αυτό που γίνεται στην Ελλάδα είναι οικονομικά και νομικά απαράδεκτο. Ενώ οι τράπεζες λαμβάνουν κάποιες εγγυήσεις που πρέπει να είναι ικανές να εγγυηθούν την επιστροφή του δανείου, αν δεν είναι δεν πρέπει να δοθή το δάνειο, σε αδυναμία του δανειστή, στρέφονται κατά όλης της περιουσίας του δανειστή , ακόμη και του εγγυητή. Με αυτή την άδικη πράξη έχουν καταστραφή περιουσίες και οικογένειες. Ενώ, χορηγεί δάνειο 100.000 ευρώ, ζητεί αγοραία αξία του ακινήτου 140.000 ευρώ. Αυτή είναι η εγγύηση και δεν θα πρέπει να στρέφεται κατά όλης της περιουσίας του δανειστή, ακόμη και του εγγυητή, και με στημένες δημοπρασίες με εξευτελιστικές τιμές αρπάζουν όλες τις περιουσίες.
Με βάση αυτά τα οικονομικά δεδομένα, ο δανειστής αν αδυνατεί να καταβάλει την άμεση εγγύηση, δεν έχει καμία άλλη υποχρέωση να καταβάλει το δάνειο, (για την τήρηση του στοιχείου Χαρακτήρ), ακόμη και αν διαθέτει μεγάλη μη άμεσα ρευστοποιήσιμη περιουσία. Το λάθος έγκειται ολοκληρωτικά στην τράπεζα: η την γενική πολιτική της ή στους υπαλλήλους που κακώς εχορήγησαν αυτά τα δάνεια. Ακόμη, μπορεί να μην είναι λάθη, αλλά δόλιες πρακτικές προώθησης των προϊόντων τους (δάνεια), εξαναγκάζοντες τους πολίτες να τα δεχθούν και να τα πληρώσουν και κυρίως να μη δυνηθούν να τα πληρώσουν και να αρπάξουν όλες τους περιουσίες τους. Έχουν καταγγελθή πολλές τέτοιες περιπτώσεις.
Αυτά τα δάνεια, με βάση την ορθή τραπεζική, πρέπει, άμα τη μη πληρωμή τους, να θεωρηθούν επισφαλή (κόκκινα)και σε δύο έτη να διαγραφούν. Είναι καθαρά λάθη της διοίκησης ή των υπαλλήλων των τραπεζών. Ιδιαίτερα τα δάνεια των τελευταίων ετών ήταν απολύτως χαριστικά. Οι τράπεζες δεν εκτίμησαν ορθά τον κυριότερο παράγοντα, τις συνθήκες που επρόκειτο να διαμορφωθούν. Αυτό ήταν λάθος των τραπεζών και όχι των απλών πολιτών.
Επειδή το θέμα είναι τεράστιο και οι τράπεζες δεν παραδέχονται τα λάθη τους, η Πολιτεία θα πρέπει να νομοθετήσει, με βάση μία συμβιβαστική λύση: α) της μείωσης του ποσού κατά το ήμισυ, εκτός δανείων ακινήτων (ανάλογη αντιμετώπιση), β) καταβολή συμφωνημένης δόσης αποπληρωμής, γ) στάση πληρωμών, μέχρις δυνατότητος πληρωμής, δ) τα επιτόκια θα πρέπει να μειωθούν κατά 50%, ε) να σταματήσουν οι πλειστηριασμοί για τρία χρόνια, στ) οι απαιτήσεις των τραπεζών θα πρέπει να περιορίζονται στα όρια των αρχικών εγγυήσεων ή των αιτιωδών και όχι επί όλης της περιουσίας των δανειστών, ζ) σε περίπτωση δίκης, θα πρέπει να λαμβάνονται όλα τα ανωτέρω, και επί μη δυνατότητος πληρωμής, να διαγράφεται ολόκληρο το ποσό. Αφού οι τράπεζες δια της χορήγησης επισφαλών δανείων απώλεσαν κάθε δικαίωμα απαίτησης επʼ αυτών.
Γιατί οι τράπεζες πρέπει να πληρώσουν τα ολέθρια λάθη τους, ή δόλιες πρακτικές τους, αφού κατήργησαν όλα τα εχέγγυα χορήγησης των δανείων. Όταν μάλιστα, οι τράπεζες έχουν δεχθή άνω των Ε100 δις. ευρώ, εις βάρος των ανέργων και των μισθωτών και των συνταξιούχων.
Όλοι οι δικηγορικοί σύλλογοι θα πρέπει να θέσουν υπόψη όλων των μελών τους αυτές τις επιστημονικές απόψεις.
Με τιμή,
Ιωάννης Αντωνόπουλος
