ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΤΡΙΤΣΗΣ
(1937-1992)
Γεννήθηκε το 1937 στο Αργοστόλι της Κεφαλονιάς.Γονείς του ήταν ο Σάββας, που κατάγονταν από
τα από τα Κοντογουράτα της Κεφαλονιάς και η Νίκη Τρίτση, των οποίων ήταν το μόνο παιδί-«ένας αλλά Λέων», όπως έλεγε χαρακτηριστικά η μητέρα του.Το 1953 μετά τους σεισμούς στα Ιόνια νησιά και την καταστροφή στο Αργοστόλι, η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου ο ίδιος αποφοίτησε από το Α΄Γυμνάσιο Πλάκας.
Το Σεπτέμβριο του 1954 γράφηκε και σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, όπου είχε καθηγητές τους Χατζηκυριάκο-Γκίκα, Πικιώνη, Νίκο Εγγονόπουλο και Ορλάνδο,ο οποίος το γοήτευσε,ενώ στη συνέχεια υπηρέτησε τη θητεία του στο Πολεμικό Ναυτικό.Τη δεκαετία του 1960 με υποτροφία του ιδρύματος Φουλμπράιτ, πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη διάσημη σχολή Πολεοδομίας-Χωροταξίας του Τεχνολογικού Ινστιτούτου του Ιλλινόϊς,όπου το 1963 απέκτησε μεταπτυχιακό δίπλωμα και από το 1968 δίδαξε ως έκτακτος καθηγητής, ενώ στη συνέχεια ανακηρύχθηκε διδάκτορας, με ειδίκευση σε κατασκευές αθλητικών εγκαταστάσεων.Στα ενδιαφέροντά του ανήκαν επίσης η Φυσική Γεωγραφία και η Αρχαιολογία ενώ μιλούσε 4 γλώσσες (Αγγλικά, Ισπανικά, Γαλλικά και Ιταλικά).
Από νεαρή ηλικία ασχολήθηκε με τον αθλητισμό αρχικά ως ποδοσφαιριστής της ομάδος «Ολυμπιακός» Κεφαλληνίας, στον οποίο αγωνίστηκε ως σέντερ μπακ, ενώ αργότερα στην Αθήνα ήταν αθλητής στίβου του συλλόγου «Παναθηναϊκός Α.Ο.» στο ύψος και το δέκαθλο, ενώ υπήρξε πρωταθλητής Ελλάδας στο δέκαθλο, μέλος της Εθνικής Ομάδας Στίβου Εφήβων και Ανδρών και κάτοχος πανελληνίων επιδόσεων. Ανακηρύχθηκε πρώτος νικητής στο άλμα εις ύψος στους Ελληνο-γιουγκοσλαβικούς αγώνες στις 7 Ιουλίου 1957 με άλμα 1.84 μέτρα στο ύψος, ενώ στους 17ους Βαλκανικούς αγώνες της Σόφιας, στις 21 Σεπτεμβρίου 1958 κατέρριψε το ελληνικό εθνικό ρεκόρ του Δεκάθλου με 5.393 βαθμούς, χρίστηκε βαλκανιονίκης και στα 10 αγωνίσματα του δεκάθλου και κατέκτησε την 4η θέση.
Το 1962 ταξίδεψε σε όλη την Βόρεια και Νότια Αμερική και ήρθε σε επαφή με ανθρώπους, κουλτούρες και επαναστατικά κινήματακι,έτσι, γίνεται κοινωνός μεγάλων ιδεών για την κοινωνική πρόοδο και την αλληλεγγύη των λαών.Άρχισε να ταξιδεύει με λεωφορείο, νύκτα για να μην πληρώνει ξενοδοχείο. Με σαράντα δολάρια μπορούσες να γυρίσεις όλες τις Πολιτείες της Βόρειας Αμερικής, ενώ υπήρχαν και πολλές οικογένειες που φιλοξενούσαν φοιτητές.Σε αυτές τις περιπλανήσεις διαπίστωσε ότι από τη μια μεριά υπήρχε ένα απάνθρωπο σύστημα δύναμης που εξουσίαζε τα πάντα, «ένα τρομακτικό κράτος» –έλεγε– «που αργότερα έμαθα στην πολιτική ορολογία ότι το λέμε ιμπεριαλισμό» και από την άλλη μία φοβερά ζεστή και ανθρώπινη κοινωνία, που μαχόταν το σύστημα.Το1963 επέστρεψε στην Ελλάδα, όπου τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου γνωρίστηκε με τον Ανδρέα Παπανδρέου και τα επόμενα χρόνια ταξίδεψε στην Βόρεια Αφρική ως συντονιστής προγραμμάτων ανάπτυξης. .Ιδρύει μάλιστα το Διεθνές Συμβουλευτικό Σύστημα Αυτοανάπτυξης (AutoDevelopment ConsultingSystem), στελεχωμένο με ειδικούς, που επικεντρώνει την προσοχή του στην εθνική και τοπική αυτοανάπτυξη. Το 1969 ανακηρύχθηκε διδάκτορας στο Μεταπτυχιακό Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου.
Η ένταξή του στον αντιδικτατορικό αγώνα ήταν πλέον μία φυσιολογική εξέλιξη.Στην Αμερική,αρχίζει τις επαφές του με τους Ελληνοαμερικανούς, που οργανώνονται για τον αγώνα κατά της δικτατορίας. Εντάσσεται, λοιπόν, στο Π.Α.Κ. και συμμετέχει ενεργά στην προσπάθεια που γίνεται στις ΗΠΑ κατά της χούντας.Επιστρέφοντας στην Ελλάδα,ανοίγει γραφείο στην Αθήνα και ουσιαστικά ασχολείται με τον αγώνα κατά των συνταγματαρχών.Το 1970 ο Γιάννης Κορωναίος σε συνεργασία με όλη την ομάδα του Π.Α.Κ. τοποθετεί μία βόμβα στον Εθνικό Κήπο κατά την ώρα της συνάντησης του δικτάτορα Παπαδόπουλου με τον τότε υπουργό Εθνικής Άμυνας των Η.Π.Α. Λερντ. Όλοι σχεδόν συλλαμβάνονται, ενώ ο Αντώνης καταφέρνει να το σκάσει στο εξωτερικό. Καταφεύγει στην Ιταλία, όπου δρα με το ψευδώνυμο «ΓΙΑΝΝΟΣ», καταζητούμενος από τη στρατιωτική δικτατορία. Δουλεύει, ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο και αγωνίζεται μαζί με τους άλλους συντρόφους του κατά της χούντας.
Mε τη Μεταποίτευση,επιστρέφει στην Ελλάδα και συμβάλλει ενεργητικά στη δημιουργία του ΠΑΣΟΚ.Ήταν ιδρυτικό μέλος του Κινήματος. Αποφασίζει να στρατευθεί και να δραστηριοποιηθεί στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη, όπου δεν υπήρχε ίχνος οργανωμένου κινήματος του ΠΑΣΟΚ. Η περίοδος 1974-1981 στην ιστορία της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης έχει σημαδευτεί από την παρουσία του. Δεν ήταν μόνο η τεχνοκρατική του βοήθεια, η παρουσία του στους αγώνες και η άλλη αντίληψη για τα τοπικά προβλήματα. «Στο δρόμο της ιστορίας μας» έλεγε σε κάθε του ομιλία και έβγαζε από τη μέχρι τότε αφάνεια τους ριζοσπάστες αγωνιστές των Επτανήσων κατά της Αγγλοκρατίας και υπέρ της Ένωσης με την Ελλάδα. Συμμετέχει στις βουλευτικές εκλογές του 1977 και δεν εκλέγεται παρά τα μεγάλα ποσοστά, λόγω του εκλογικού νόμου. Συνεχίζει τον αγώνα με πείσμα αλλά και ενθουσιασμό δημιουργώντας στα νησιά ένα σημαντικό ρεύμα πλειοψηφίας υπέρ του ΠΑΣΟΚ.
Παράλληλα συμμετέχει σε κοινωνικούς αγώνες, δίπλα στον απλό πολίτη σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, όπου τον καλούν. Ήταν μεταξύ εκείνων που διοργάνωσαν το 1979, εκδήλωση στο γήπεδο του Σπόρτινγκ και μίλησε σ΄αυτήν,«Για το γιορτασμό της Α' επετείου της Ιρανικής Επανάστασης». Την ίδια περίοδο διδάσκει Χωροταξία στο μεταπτυχιακό Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Δραστηριοποιείται, επίσης, ως Γενικός Γραμματέας του AAPSO (Οργάνωση για την ΑφροΑσιατική Αλληλεγγύη) και βοηθά συστηματικά στον αγώνα της Κύπρου κατά της κατοχής των τουρκικών στρατευμάτων, στον αγώνα των Παλαιστινίων καθώς και στους αγώνες των εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων (Λατ. Αμερικής, Ασίας, Αφρικής) που βρίσκονται σε έξαρση εκείνη την εποχή.
Εκλέχθηκε βουλευτής στις εκλογές του Οκτωβρίου του 1981 και στις 21 Οκτωβρίου ορκίστηκε Υπουργός Χωροταξίας Οικισμού και Περιβάλλοντος στην πρώτη Κυβέρνηση του Πα.Σο.Κ. Αποχώρησε από τη θέση του υπουργού στις 21 Σεπτεμβρίου 1984.Το 1985 επανεκλέχθηκε βουλευτής Κεφαλονιάς και Ιθάκης. Τον Απρίλιο του 1986 ορίστηκε υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, θέση από την οποία υπέβαλλε παραίτηση που δεν έγινε δεκτή, το Φεβρουάριο του 1988 με αφορμή τη διαφωνία του με την Ιεραρχία της Ελλαδικής εκκλησίας σχετικά με το θέμα της εκκλησιαστικής περιουσίας. Στις 7 Μαΐου 1988 υπέβαλλε νέα παραίτηση, είχε μεσολαβήσει και απεργία των εκπαιδευτικών και στις 9 Μαΐου αποχώρησε από το Υπουργείο.
Την περίοδο αυτή δημιουργείται πλήρες θεσμικό πλαίσιο (Νόμος 1337/83) που προβλέπει όλες τις αναγκαίες διαδικασίες κοινωνικής συμμετοχής και δημόσιας διαβούλευσης για τις μελέτες πολεοδομικού σχεδιασμού, απαραίτητες για την πολεοδομική ανασυγκρότηση και ανάπτυξη της Ελλάδας, ενώ τίθεται υπό εξέταση η εκκλησιαστική περιουσία. Αυτήν την εποχή και στα πλαίσια της Επιχείρησης Πολεοδομικής Ανασυγκρότησης (Ε.Π.Α.) του Α. Τρίτση, θεσμοθετείται το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΓΠΣ) της πόλεως Αργοστολίου (1985), το οποίο προβλέπει την διάνοιξη περιφερειακών της πόλης οδικών αξόνων, την κατασκευή παρακαμπτήριων αξόνων και κόμβων με δυνατότητα διαχείρισης μελλοντικών αναγκών αυξημένης κυκλοφορίας στις εισόδους της πόλης, την προστασία και ανάδειξη ιστορικών μνημείων όπως πεζοδρόμηση της γέφυρας Δεβοσσέτου, την προστασία του περιβάλλοντος και την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων (απομάκρυνση οχλουσών δραστηριοτήτων από το κέντρο της πόλης, μεταφορά Κ.Τ.Ε.Λ. κ.τ.λ).
Το 1983 προτείνει ένα συγκεκριμένο σχέδιο για τη Αποκέντρωση, την Περιφερειακή Διαίρεση της Χώρας καθώς και τη συνένωση Δήμων και Κοινοτήτων με τη δημιουργία 500 νέων ισχυρών στη θέση των 11.500 ΟΤΑ που υπήρχαν τότε, που απορρίφθηκε «πανηγυρικά».Αιχμή αυτής της απονενοημένης προσπάθειας ανάκτησης της Ελλάδας υπήρξε η «Επιχείρηση Ανάκτησης της Αθήνας» ή «Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας 1983» το δεύτερο επίσης –μετά το πρώτο και τελευταίο εφαρμοσθέν των Βαυαρών, προ 150 ετών– που θεσμοθετήθηκε το 1985. Για πρώτη φορά γίνονται κυβερνητικές θέσεις μεγάλες ποιοτικές παρεμβάσεις στην Αθήνα, όπως είναι η ενοποίηση των αρχαιολογικών χωρών, η πεζοδρόμηση της Ερμού και της Πανεπιστημίου, η δημιουργία πάρκου στο Φαληρικό Δέλτα, η δημιουργία του πάρκου στο Σελεπίτσαρι.
Δείγματα της προσπάθειας αυτής για την ανάκτηση της Αθήνας ήταν και η εντυπωσιακά αποτελεσματική ποιοτική παρέμβαση στην Πλάκα, καθώς επίσης και μία σειρά από παρεμβάσεις, όπως το γκρέμισμα του Μουσείου Πασά σε συνδυασμό με την καταβύθιση της οδού Μουστοξύδη και τη Δημιουργία της Πλατείας Πρωτομαγιάς, το γκρέμισμα των παλαιών δικαστηρίων στην οδό Σανταρόζα και τη δημιουργία της Πλατείας Δικαιοσύνης, την κατασκευή δικτύου πεζοδρόμων από τη Μητρόπολη μέχρι την Πλατεία Κοτζιά, μέσα στο Εμπορικό Τρίγωνο.
Τελεί επίσης πρόεδρος του συμβουλίου υπουργών περιβάλλοντος της Ε.Ε., μέλος του Διεθνούς Δικαστηρίου για τα Δικαιώματα και την Απελευθέρωση των Λαών και μέλος του διεθνούς ιδρύματος Lelio Basso. Με αφορμή την κριτική που ασκούσε στην ηγεσία του Πα.Σο.Κ. και τον Ανδρέα Παπανδρέου για το σκάνδαλο Κοσκωτά, διαγράφηκε στις 13 Μαρτίου 1989 και στις 19 Μαΐου του ίδιου χρόνου ίδρυσε το «Ελληνικό Ριζοσπαστικό Κίνημα», με το οποίο συμμετείχε σε δύο εκλογικές περιφέρειες στις εθνικές εκλογές και στις ευρωεκλογές, συγκεντρώνοντας χαμηλά ποσοστά. Ανακοίνωσε την υποψηφιότητα του για τη θέση του δημάρχου Αθηναίων τον Ιούλιο του 1990 υποστηριζόμενος από το κόμμα «Νέα Δημοκρατία» και προσωπικά τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, έχοντας ως αντίπαλό του την Μελίνα Μερκούρη. Στις 14 Οκτωβρίου 1990 εκλέχθηκε Δήμαρχος και την 1η Ιανουαρίου 1991 ανέλαβε επίσημα τα καθήκοντά του.
Τη Δευτέρα 23 Μαρτίου 1992 εισήχθη στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών μετά από ελαφρύ ισχαιμικό επεισόδιο και παρέμεινε για νοσηλεία και περαιτέρω ιατρικές εξετάσεις, όμως μία εβδομάδα αργότερα, το ξημέρωμα της Δευτέρας 30 Μαρτίου 1992, υπέστη βαρύ αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο και νοσηλεύθηκε στη μονάδα εντατικής θεραπείας, όπου η κατάστασή του διαγνώστηκε ως εξαιρετικά κρίσιμη και μη εγχειρίσιμη και εξέπνευσε την Τρίτη 7 Απριλίου 1992, στις 16.10 μετά το μεσημέρι.
Με βάση όσα όριζε στη διαθήκη του ιδρύθηκε το «Ίδρυμα Αντώνης Τρίτσης, για τα Δικαιώματα και την Απελευθέρωση των Λαών», το οποίο έχει έδρα την Αθήνα και φιλοξενεί και το «Αρχείο Αντώνη Τρίτση», και στο οποίο κληροδότησε όλη την προσωπική του περιουσία.
Έγραψε τα αυτοτελή έργα «Νέο Ξεκίνημα»(Μάρτιος 1989), «Και όμως υπάρχει δρόμος-Η ριζοσπαστική πρόταση»(Δεκέμβριος 1989).
Δημοσιεύθηκε: από Δημήτρης Στανίτσας
ΠΗΓΗ http://www.polispost.com/article/21229/Epifaneis-kefalonites-ki-ithakisioi
ΠΗΓΗ http://www.polispost.com/article/21229/Epifaneis-kefalonites-ki-ithakisioi
