Τα χαράματα της Τετάρτης 6ης Ιουνίου 2012 στον Αίνο, θα επιχειρηθεί να παρατηρηθεί η τελική φάση της διέλευσης της Αφροδίτης από τον ήλιο, με χρήση κατάλληλων και ασφαλών συσκευών. Επειδή το φαινόμενο θα έχει αρχίσει κατά τη διάρκεια της νύχτας θα έχουμε στη διάθεσή μας σχετικά λίγο χρόνο επειδή, από την Κεφαλονιά, δέν είναι ορατή παρά μόνο η τελική του φάση. Σημείο συνάντησης και τόπος σταθμεύσεως των αυτοκινήτων θα είναι ο κεντρικός δρόμος του Αίνου (στη συμβολή με τον παράδρομο που οδηγεί στο Αστεροσκοπείο «ΕΥΔΟΞΟΣ»). Κατάλληλη τοποθεσία παρατήρησης είναι ο περιβάλλων χώρος του ερευνητικού τηλεσκοπίου του ΚΙΕ/ΕΥΔΟΞΟΣ (ο μεγάλος λευκός θόλος που βρίσκεται αριστερά της Αστρονομικής Βάσης Αίνου (κοιτώντας δυτικά). Μετά το σημείο συναντήσεως είναι προτιμότερο να ανεβείτε πεζοί (400μ απόσταση) διότι η οδός προσβάσεως είναι στενή (χωματόδρομος) και δεν επιτρέπει ελιγμούς οχημάτων. Όσοι ενδιαφέρονται να βρίσκονται στο σημείο εκείνο αμέσως μόλις ανατείλει ο ήλιος, διότι από εκεί έχουμε καλύτερη ορατότητα.
Το φαινόμενο αυτό συμβαίνει 4 φορές κάθε 243 έτη. Η επιστημονική του σημασία στο παρελθόν υπήρξε πολύ μεγάλη διότι χρησιμοποιήθηκε για να απαντηθεί για πρώτη φορά το κομβικό ερώτημα ποιο είναι το μέγεθος του ηλιακού μας συστήματος. Η πρώτη μεγάλη αποστολή για την αξιοποίηση του φαινομένου αυτού έγινε το 1769. Η επόμενη φορά ήταν το 1896 όταν ο αστρονόμος Simon Newcomb μετά από κοπιώδεις υπολογισμούς πάνω στα δεδομένα από τις παρατηρήσεις της διέλευσης της Αφροδίτης, υπολόγισε την απόσταση Γής- Ηλίου σε 92,702,000 συν πλην 53,700 μίλια. Η τιμή αυτή είναι ο ακριβέστερος υπολογισμός που χρησιμοποιείται και σήμερα.
Εξακολουθεί πάντως να αξιοποιείται με διάφορους τρόπους ακόμα και σήμερα κυρίως για την εξαγωγή συμπερασμάτων για τις ατμόσφαιρες πλανητών που περιφέρονται γύρω από κοντινά άστρα, διότι η Αφροδίτη που έχει ατμόσφαιρα μας προσφέρει ένα πρώτης τάξεως εργαστήριο για να πειραματιστούμε γύρω από τον τρόπο που η παρουσία της γίνεται αισθητή κατά τη διάβαση.
Η επόμενη διάβαση θα συμβεί τον Δεκέμβριο 2117 !. Κατά τη διάρκεια του ιστορικού αυτού φαινομένου που θα συμβεί για τελευταία φορά στη ζωή μας, η Αφροδίτη θα φαίνεται σαν μια μαύρη κυκλική σκιά μεγέθους 58 δευτερολέπτων της μοίρας που αντιστοιχεί σε 3% της διαμέτρου του ήλιου, περίπου.
Η φάση εξόδου της Αφροδίτης από τον ηλιακό δίσκο θα αρχίσει στις 6:38 π.μ ενώ στις 8:05 το φαινόμενο θα έχει περατωθεί. Όσοι ενδιαφέρονται να παρευρεθούν είναι ευπρόσδεκτοι.
ΠΡΟΣΟΧΗ !
Οσοι επιθυμούν να παρατηρήσουν μόνοι τους από άλλη θέση πρέπει να διαβάσουν προσεκτικά τα παρακάτω κείμενα που έχουν δημοσιευτεί στο διαδικτυο, ΚΑΙ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΟΥΝ ΕΠΑΚΡΙΒΩΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΑΜΜΙΑ ΠΑΡΕΚΚΛΙΣΗ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (βλέπε παρακάτω στο τέλος) ΔΙΟΤΙ ΜΙΑ ΑΠΡΟΣΕΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΒΕΒΑΙΟ ΠΩΣ ΘΑ ΠΡΟΞΕΝΗΣΕΙ ΣΟΒΑΡΗ ΒΛΑΒΗ ΣΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΤΟΥΣ Η ΟΠΟΙΑ ΔΕΝ ΘΕΡΑΠΕΥΕΤΑΙ.
6-ΙΟΥΝΙΟΥ-2012: Μερική έκλειψη Ηλίου από την Αφροδίτη!
Στις 6 Ιουνίου 2012 θα έχουμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε ένα ιδιαίτερα σπάνιο φαινόμενο, τη διάβαση της Αφροδίτης από τον ηλιακό δίσκο. Το 2004 είχε λάβει χώρα για τελευταία φορά μια τέτοια διάβαση. Επειδή οι διαβάσεις της Αφροδίτης συμβαίνουν ανά ζεύγη με 8 χρόνια διαφορά ανάμεσα στις διαβάσεις του ζεύγους αλλά περισσότερα από 100 χρόνια διαφορά ανάμεσα στα ζεύγη, αν χάσουμε τώρα την ευκαιρία θα πρέπει να περιμένουμε μέχρι το 2117 για το επόμενο ζεύγος διαβάσεων!
Δυστυχώς η Ελλάδα δε βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση για την παρατήρηση του φαινομένου καθώς αυτό θα αρχίσει κατά τη διάρκειας της νύχτας. Η ανατολή του ήλιου θα βρει το φαινόμενο μετά τη μέση της διάβασης και κατά συνέπεια θα παρατηρήσουμε ένα σχετικά μικρό τμήμα από την έξοδο της Αφροδίτης και μάλιστα σε χαμηλό ύψος.
Ο ήλιος στις 6/6 ανατέλλει λίγο μετά τις 6 το πρωί στα βορειοανατολικά, περίπου στις 60 μοίρες αζιμούθιο. Για την παρατήρηση του φαινομένου θα απαιτηθεί καθαρός ορίζοντας στα βορειονατολικά. Το φαινόμενο θα τελειώσει με την έξοδο της Αφροδίτης στις 8 παρά 5 το πρωί με τον ήλιο σε ύψος 20 μοιρών.
Με τον όρο "επαφές" περιγράφουμε το σημείο όπου ο δίσκος της Αφροδίτης θα εφάπτεται με τον ηλιακό δίσκο. Από την Ελλάδα δε θα δούμε τις πρώτες δύο επαφές (είσοδος) ωστόσο θα δούμε τις τελευταίες δύο (έξοδος). Εσωτερικά η Αφροδίτη θα έρθει σε επαφή με τον ήλιο στις 7:37:50 και εξωτερικά στις 07:55:26 που σημαίνει και τη λήξη του φαινομένου.
Η παρατήρηση της διάβασης μπορεί να γίνει μόνο με ειδικά φίλτρα στα τηλεσκόπια σύμφωνα με τις οδηγίες που θα βρείτε εδώ:
http://www.astrovox.gr/forum/viewtopic.php?t=15712
Η παρατήρηση του ήλιου, ακόμα και στην ανατολή όταν είναι χαμηλά, χωρίς ειδικά φίλτρα είναι επικίνδυνη!
Χρήσιμα links :
http://transitofvenus2012.blogspot.com/
http://eclipse.gsfc.nasa.gov/transit/venus0412.html
http://en.wikipedia.org/wiki/Transit_of_Venus
και φωτό από τη διάβαση του 2004:
http://www.astrovox.gr/forum/album_cat.php?cat_id=79&sort_method=pic_time&sort_order=DESC&start=72
Το επίσημο site τής NASA γιά το φαινόμενο:
http://sunearthday.nasa.gov/2012/transit/index.php
Γιά προστασία των ματιων:
http://sunearthday.nasa.gov/2012/transit/viewing.php
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ΠΡΟΣΟΧΗ: Πριν ασχοληθεί κανείς με την παρατήρηση του Ήλιου πρέπει να έχει υπόψιν του το εξής:
ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΠΟΤΕ ΝΑ ΚΟΙΤΑΜΕ ΤΟΝ ΗΛΙΟ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΜΑΣ Ή ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΛΕΣΚΟΠΙΟ 'Η ΚΙΑΛΙΑ, ΑΝ ΔΕΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΕΙ ΕΙΔΙΚΟ ΗΛΙΑΚΟ ΦΙΛΤΡΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. ΧΩΡΙΣ ΕΙΔΙΚΟ ΦΙΛΤΡΟ ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΕΓΑΛΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΥΦΛΩΣΗΣ, ΕΓΚΑΥΜΑΤΟΣ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ ΚΑΙ ΜΟΝΙΜΗΣ ΒΛΑΒΗΣ.
Για την ασφαλή παρατήρηση του Ήλιου είναι απαραίτητο λοιπόν να χρησιμοποιούμε ειδικό φίλτρο που μειώνει κατά πολύ την φωτεινότητά του (10.000-100.000 φορές) ή επιτρέπει μόνο σε ένα μικρό μέρος του φάσματος να περάσει (π.χ. φίλτρο Ηα). Το φίλτρο πρέπει να τοποθετηθεί με ασφαλή τρόπο μπρόστα από το οπτικό όργανο ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος να πέσει ξαφνικά. Επίσης ακίνδυνη είναι η παρατήρηση του Ήλιου μέσω προβολής σε πέτασμα, αλλά πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί κατά τη σκόπευση, ώστε οι ακτίνες του Ήλιου να εξέρχονται πάντα από το τηλεσκόπιο και το είδωλό του να προβάλεται ολόκληρο στο πέτασμα.
Για την παρατήρηση μόνο με τα μάτια (χωρίς οπτικό όργανο) είναι απαραίτητα τα ειδικά γυαλιά/φίλτρα που πωλούνται με ελάχιστο κόστος (συνήθως λιγότερο από 5 ευρώ) στα καταστήματα αστρονομικού εξοπλισμού. Είναι εξαιρετικά επικίνδυνη η παρατήρηση του Ήλιου μέσα από αυτοσχέδια "φίλτρα" όπως καπνισμένα γυαλιά, φίλμ, cd, γυαλιά ηλεκτροσυγκόλλησης, γυαλιά ηλίου τοποθετημένα το ένα μετά το άλλο ή άλλες ιδιοκασκευές. Ακόμη και αν δίνεται η αίσθηση ότι η λαμπρότητα του Ήλιου μειώθηκε επαρκώς με κάποιο πρόχειρο φίλτρο, μεγάλο μέρος αόρατης βλαβερής για τα μάτια μας ακτινοβολίας μπορεί να περάσει και να μας δημιουρήσει μόνιμη βλάβη.
Ο Ήλιος ΔΕΝ είναι ακίνδυνος για άμεση παρατήρηση χωρίς φίλτρα κατά τη διάρκεια εκλείψεων, ακόμη και αν έχει κρυφτεί μεγάλο μέρος του πίσω από τη Σελήνη. Μόνο κατά τη φάση της ολικότητας, διάρκειας λίγων λεπτών, μπορούμε να παρατηρήσουμε το στέμμα του απευθείας χωρίς φίλτρο, επειδή τότε κανένα μέρος της λαμπρής επιφάνειας του Ήλιου δεν είναι ορατό.
Ολικές εκλείψεις συμβαίνουν σχεδόν κάθε χρόνο σε διάφορα μέρη της υφηλίου.
Ωστόσο, η επόμενη ολική ηλιακή έκλειψη ορατή από την Ελλάδα θα είναι το ...2088!
