Ο Πρόεδρος του Λιμενικού Ταμείου Κεφαλονιάς, κ. Εμ. Βαλέττας, ορθά διαπιστώνει το διαχρονικό έλλειμα αναλογικής ανταποδοτικότητας από την πλευρά της Πολιτείας προς την ακτοπλοϊα των Ιονίων Νήσων. Όντως, η Κεφαλονιά, Ιθάκη και Ζάκυνθος στερούνται των σχετικών επιδοτήσεων μολονότι η Πολιτεία εισπράτει περίπου 680 χιλ. ευρώ ετησίως από τις υφιστάμενες ακτοπλοϊκές γραμμές των τριών αυτών νησιών.
Στο βαθμό δε που τα ετήσια έσοδα από την εφαρμογή του επίναυλου στην ελληνική ακτοπλοϊα δεν ξεπερνούν το 15% της εθνικής δαπάνης επιδοτήσεων, τα κριτήρια κατανομής τους στον ελληνικό νησιωτικό χώρο χρήζουν περαιτέρω ελέγχου. Και αυτό έχει τη σημασία του, γιατί με βάση το γεγονός ότι ο πληθυσμός των Ιονίων Νήσων αποτελεί σχεδόν το 14% του νησιωτικού πληθυσμού της ελληνικής επικράτειας, η ακτοπλοϊα των Ιονίων Νήσων θα μπορούσε να λαμβάνει γύρω στα 15 εκατομ. ευρώ ετησίως από τα περίπου 100 περίπου εκατομ. ευρώ που η Πολιτεία δαπανά κάθε χρόνο για την επιδότηση της ελληνικής νησιωτικής ακτοπλοϊας.
Σχετικά με τον χώρο του Ιονίου, οι πρόσφατες (έτους 2010 και 2011) προσκλήσεις του αρμόδιου Υπουργείου για εκδήλωση ενδιαφέροντος προς σύναψη σύμβασης για την ανάθεση αποκλειστικής δημόσιας ακτοπλοϊκής υπηρεσίας, πέρα από τοπικής εμβέλειας συνδέσεις όπως των Διαποντίων Νήσων - Κέρκυρας και Καστού – Μύτικα, αφορούν και στην κάτωθι δρομολογιακή γραμμή:
ΚΕΡΚΥΡΑ-ΠΑΞΟΙ-ΛΕΥΚΑΔΑ-ΚΕΦ/ΝΑΙ-ΙΘΑΚΗ-ΖΑΚΥΝΘΟΣ-ΚΥΛΛΗΝΗ και επιστροφή, με τις ακόλουθες απαιτήσεις: α) Διάρκεια και συχνότητα: ένα δρομολόγιο την εβδομάδα καθ’ όλη τη διάρκεια της δρομολογιακής περιόδου και ένα επιπλέον δρομολόγιο την εβδομάδα το διάστημα από 14/06 –12/09, β) Πλοίο: Ε/Γ-Ο/Γ (κλειστού τύπου), μεταφορική ικανότητα τουλάχιστον 200 (χειμώνα) – 400 (θέρους) επιβατών και επιφάνειας φόρτωσης Ι.Χ. οχημάτων μεγαλύτερη ή ίση με 450 τ.μ. (και τουλάχιστον 250 τ.μ. από αυτά για φορτηγά).
Με βάση, όμως, αυτόν τον συνδυασμό απαιτήσεων δρομολογίων και πλοίου εκτιμώ ότι η ποικιλότροπα τεκμηριωμένη ανάγκη της ενδοπεριφερειακής ακτοπλοϊκής σύνδεσης των Ιονίων Νήσων θα παραμείνει ανεκπλήρωτη, όχι μόνο υπό το καθεστώς της αποκλειστικής αλλά ακόμη και της επιδοτούμενης εξυπηρέτησης.
Η επιτυχία κάθε προκήρυξης εξαρτάται από το σωστό μίγμα προτεινόμενης σύμβασης, προς αμοιβαίο όφελος των νησιωτών και ακτοπλόων. Λαμβάνοντας υπόψη το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δρομολόγησης των πλοίων της ακτοπλοϊας δεν αρκεί απλά η προκήρυξη, αλλά και η ευστοχία ως προς το περιεχόμενο της.
Οι προτάσεις του κ. Βαλέττα αναδεικνύουν την ανάγκη διερεύνησης εναλλακτικών λύσεων για την επίτευξη της ενδοπεριφερειακής σύνδεσης των Ιονίων Νήσων. Λύσεις που μπορούν τελικά να εξασφαλίζουν και την βιωσιμότητα αυτών των μεταφορικών υπηρεσιών, το οποίο είναι και το μεγάλο ζητούμενο.
Στην κατεύθυνση αυτή, η Πολιτεία οφείλει να αξιοποιήσει το έργο της σχετικής επιτροπής εμπειρογνωμόνων του ΥΘΥΝΑΛ και να λάβει όλα εκείνα κυρίως τα θεσμικά μέτρα τα οποία θα βοηθήσουν στη βελτίωση των νησιωτικών μεταφορών.
Παράλληλα, όμως, για την επίτευξη αυτού του στόχου χρειάζεται να οπλιστούμε όλοι με ελπίδα, διεκδικητικότητα, θέληση και υπομονή.
Καθηγητής Ερνέστος Τζαννάτος
Τμήμα Ναυτιλιακών Σπουδών – Πανεπιστήμιο Πειραιώς
